ذكر وقايع سال صد و هفتاد و يكم و دوّم از رحلت خير البشر در تاريخ ، ابن كثير شامى آورده كه در اين سال ، هارون الرّشيد به غزوهء بلاد روم رفت و قلعهء صفصاف را كه به استحكام مشهور و معروف بود ، فتح نمود و عبد الملك بن صالح در همين سال ، به اقصى بلاد روم فرستاد تا به شهر آنقره « 1 » رسيد و قلعهء مطموره « 2 » را كه از عجايب روزگار بود ، فتح نمود . و در اين سال ، باز در جرجان محمّره خروج كردند . و هارون در اين سال ، امر فرمود تا در سر فرامين حمد و ثناى الهى و صلوات بر حضرت رسالت ختمى [ مرتبت ] مىنوشته باشند . « 3 » و از اكابر امراى رشيد ، حسن بن قحطبه و حمزة بن مالك كه مدتى امارت خراسان داشت ، وفات يافتند . * * * و در سال صد و هفتاد و دوّم از رحلت آن سرور ، رشيد از براى پسر خود ، عبد اللّه ، از مردم بيعت گرفت « 4 » كه بعد از محمّد امين ، ولايتعهدى به او تعلّق يابد و او را به « مأمون » ملقّب گردانيد . و از مشاهير علما قاضى ابو يوسف كه از كبار صحابهء ابو حنيفه بود ، وفات يافت . * * *

--> ( 1 ) . هر سه نسخه : ابقوه . ( 2 ) . هر سه نسخه ؛ مطرولاه . به قياس تاريخ طبرى تصحيح شد . الكامل : قطموره . ( 3 ) . از جمله اقدامات مهّم هارون در اين سال ، برقرارى فديه و مبادله و خريد اسرا ميان روم و مسلمين بود . ( 4 ) . هارون با اين عمل ، اشتباه جدّ خود ، منصور ، و پدر خود ، مهدى ، را تكرار كرد ؛ - ابن أثير ، الكامل ، ج 10 ، ص 103 .